Blog Action Day: Interview Lucas Westerbeek van ‘de frisse blik’
Blog Action Day 2008 staat in het teken van ‘poverty’, armoede. Een misschien wat bijzondere vorm van armoede is de armoede in mediageletterdheid. Stichting De frisse blik biedt media-educatieprojecten aan, die draaien om ‘leren kijken‘. Als professionele makers van televisiedocumentaires kennen zij de filmpraktijk van binnenuit. ‘Televisieprogramma‘s, ook de programma‘s die over de ‘werkelijkheid’ gaan, zijn het resultaat van oneindig veel ingrepen. In de huidige beeldcultuur, waar de grens tussen ‘waar’ en ‘niet waar’ steeds verder vervaagt, is het van groot belang dat jongeren inzicht krijgen in hoe beeldmakers de werkelijkheid inkleuren, respectievelijk manipuleren’, aldus de oprichters. Spotlighteffect sprak met Lucas Westerbeek, organisator van het Festival voor de Afgewezen Film en een van de oprichters van ‘de frisse blik’.
Jij bent docent geweest en je hebt veel ervaring met filmmaken, je bent nu een vader van twee kinderen. Wanneer en met welke reden heb je besloten om kinderen meer bewust te maken van de macht van de media?
“Als leraar Nederlands op een Amsterdamse middelbare school, leerde ik kinderen altijd lezen, schrijven en teksten te analyseren. Maar, als die kinderen ‘s middags thuis komen zetten ze de tv aan of kijken ze via Youtube allerlei leuke en interessante filmpjes. Waar ik me oververbaasde was dat niemand die kinderen eigenlijk leert hoe je die filmpjes inhoudelijk kunt bekijken, of begrijpen. Of hoe die programma’s of reportages gemaakt worden. Mijn collega video-editor Mirna vindt het fascinerend dat de grens tussen werkelijkheid en fictie in films steeds moeilijker te herkennen valt, dus toen hebben we onze krachten gebundeld en samen Stichting De frisse blik opgericht.”
Ben je al echt schokkende dingen tegengekomen in de tijd dat je hiermee bezig bent? Geloven kinderen echt alles wat ze zien?
“Nou schokkend… Wat heel interessant is, is dat kinderen vanaf een jaar of 7 pas beginnen onderscheid te maken tussen fictie en non-fictie. Ze herkennen dus steeds moeilijker de grens tussen echt en niet-echt. Door de vormen van manipulatie door mediamakers wordt dat ook steeds moeilijker: zelfs volwassenen weten vaak niet dat onderscheid goed te maken. Gelukkig zijn er journalisten als Joris Luyendijk die ons laten meegenieten van hoe de media ons een gefilterd, vervormd en gemanipuleerd beeld van de werkelijkheid geven.”
Jouw expertise ligt in film en tv, maar denk je niet dat bijvoorbeeld
“Wikipedia en Youtube ook belangrijke rollen vervullen in de ‘waarheid’-beleving van jonge kinderen? Ja, ik denk dat dat soort online media een steeds belangrijker bron vormen voor (jonge) kinderen. Goed dus voor programma- en beeldmakers om zich ook op dat vlak te begeven. Wij zijn met De frisse blik dan ook meteen een kanaal begonnen op YouTube waar alle films van de leerlingen te zien zijn.”
Hou zou de toekomst eruit moeten zien? Moet er verplicht een vak ‘media’ komen op scholen?
“Ja, dat lijkt me een heel goed idee. Maar, dan moet je eigenlijk wel bij de bron beginnen: de Pabo’s en lerarenopleidingen moeten het vak eerst omarmen. Ik vind het belangrijk om studenten op dat soort opleidingen eerst te onderwijzen, zodat zij er straks op hun (toekomstige) scholen mee aan de slag kunnen. Nascholing van docenten zou ook prioriteit moeten hebben.”
De laatste vraag: hoe zie je de toekomst van De frisse blik voor je?
“Op de scholen waar we onze projecten geven, ervaren we dagelijks hoe boeiend en inspirerend het is om met jongeren om te gaan en ze te begeleiden bij het ontwikkelen van hun talenten. Dat willen we vooral blijven doen: jongeren begeleiden en ze inspireren met de magie van de beeldtaal.”
Een filmpje van Fabian en Sami over veiligheid, vuilnis, negativiteit en de Notweg…
Interessant artikel Edial, en een nobel streven van Lucas.
Ik heb het gevoel dat ik pas tijdens mijn studie communicatiewetenschap de media een klein beetje ben gaan begrijpen. Sindsdien ben ik wel een beetje achterdochtig geworden. Het idee dat elk programma, journaal of niet, een agenda heeft, is toch eng.
Mee eens, en door het maken van eigen filmpjes kun je veel bewuster nadenken over de keuzes die jij maakt (of andere mensen voor jou hebben gemaakt)
Heel goed initiatief Lucas!